Kahulugan Ng Sanaysay Na Informative Essay

Pagbubuo ng isang Malakas na Pamilya Mula sa

Family Resource Kit ng UH-Manoa Center on the Family

Salin ni Ruth Elynia S. Mabanglo

 

            Ano ang kahulugan ng pamilya para sa inyo?  May ilang taong naniniwalang ang isang pamilya’y tulad ng isang magandang kahong puno ng mga bagay na gusto nila: pagmamahal, katuwaan, pagkakaroon ng kasama (companionship) at iba pang magagandang bagay; isang kahong mabubuksan kailanma’t nais nila ng mga bagay na ito. Marahil, mas nakakatulad ng isang walang lamang kahon ang pamilya.  Nagiging maganda at makabuluhan ito batay sa kung ano ang ginagawa rito ng mga tao.  Kailangang sidlan muna ito ng laman ng mga tao bago may makuhang anuman mula rito. Kung nais natin ng pagmamahal at katuwaan sa ating mga pamilya, kailangang magtanim muna tayo ng pagmamahal, paglilingkod at paghikayat sa isa’t isa. Ang mga ito ang nagpapatigib sa kahon. Ang paglalabas ng higit sa isinilid natin ay magpapabasyo sa kahon sa malao’t madali.

              Matatagpuan sa buong mundo ang maraming matatag na pamilya.  Maaaring mayaman o mahirap sila.  Maaaring iba-iba rin ang pagkakabuo nila, halimbawa:  

  • isang ina, ama, at mga anak, o

  • isang ina na may isa o higit pang anak, o

  • mga lolo’t lolang kasama ng kanilang mga anak at apo, o

  • mag-asawang walang anak.  

            Matatatag na pamilya ang pundasyon ng lahat ng dakilang bansa.  Tumutulong silang humubog ng mga taong nagiging katulad natin.  Kung kailangan nating lumakingmalulusog at maliligaya ang mga anak natin, mahalagang magkaroon tayo ng matatatag na pamilya.

 

Anim ang Katangiang Kailangan sa Pagbubuo ng Matatag na Pamilya  

            Para mapuno ang “kahon”, kailangang magkaroon ng sumusunod na katangian ang isang pamilya:  

  • may pananagutan (komitment) sila sa isa’t isa;

  • nagpapakita ng pagpapahalaga;

  • may mabuting komunikasyon;

  • may panahong nagkakasama-sama sila;

  • sumusunod sa kanilang mga paniniwalang ispiritwal at umaayon sa kanilang mga pagpapahalaga;
  • nakakaagapay sa stress.

 

Pananagutan/Komitment  

            Makatutulong tayong lalong mapatatag ang pamilya sa pagkakaroon ng pananagutan sa isa’t isa,  sa pagiging tapat, sa pagsasama-sama bilang isang pangkat, at sa pag-aalaga sa isa’t isa.  Maraming paraan para maipakita ang pananagutan at mapanatiling ligtas, malusog at maligaya ang pamilya.  Narito ang ilan:  

  • Maging tapat sa inyong pamilya.  Bawasan ang mga aktibidad sa labas at gumugolng mas maraming oras sa piling nila.
  • Tuparin ang mga pangako sa ibang miyembro ng pamilya.
  • Sa puntong sekswal, maging tapat sa kapareha.
  • Maging maaasahan.  Tumawag sa bahay kung mahuhuli ka ng uwi.
  • Tumawag at magsabing “mahal kita” kung naglakbay ka sa malayo.
  • Bumuo ng mga alaalang pampamilya.  Magtago ng family album na may mga retrato at kuwento.
  • Kapag may problema, tumawag kaninuman, sa isang kamag-anak, kaibigan o isang tagapangalaga ng kalusugan*, para matulungan kayong harapin ito.
  • Ano pa ang ibang paraan para maipakita ninyo ang pananagutan?

 

Pagpapahalaga  

            Kapag ipinakikita natin ang pagpapahalaga sa pamamagitan ng mga salita at gawa, naipakikita natin sa ating pamilyang pinahahalagahan at itinatangi natin sila.  Maiging isipin kung gaano natin pinahahalagahan ang iba.  Ngunit, hindi nila malalaman ang nararamdaman natin hangga’t hindi natin sinasabi.  Maraming pamilya ang may espesyal na pagtitipon kung Araw ng mga Ina o Araw ng mga Ama upang maipadama ang pagpapahalaga sa magulang.  Maraming kultura ang nagdiriwang ng mga tanging araw para parangalan ang mga bata.  Narito ang ilang ideya tungkol sa ibang paraan ng pagpapakita ng pagpapahalaga:

 

  • Sabihin sa isang miyembro ng pamilya na siya ’y mahal ninyo.

  • Magsabi ng anumang positibo sa bawat miyembro ng pamilya araw-araw.

  • Sorpresahin ang isang miyembro ng pamilya   (halimbawa, isang ginawang kard) kahit na walang okasyon.

  • Dalasan ang pagyakap sa mga miyembro ng pamilya.

  • Hanapin ang mabuti sa bawat miyembro ng pamilya.   Sabihin ito sa kanila.

  • Tulungan ang isang miyembro ng pamilya sa kanyang gawain ( pagliligpit, paglalaba, paghuhugas ng pinggan, atbp.)
  • Maglista ng 5 bagay na gusto ninyo sa isang miyembro ng pamilya.   Ibigay ang listahan sa miyembrong iyon bilang isang regalo. 

 

Pag-agapay

           Dumaraan sa panahong nagkakaproblema ang pamilya.  Magagamit nila ang problema para maging lalong matatag at malapit sa isa’t isa.  Kung medyo babaguhin natin ang ating pag-iisip, makikita nating ang krisis ay isang oportunidad para maging matatag.  Narito ang ilang bagay na maaaring subuking kung dumating ang problema.  

  • Mag-isip ng anumang mabuti, gaano man kasama ang sitwasyon.
  • Humingi ng tulong sa sinumang dumaan na sa katulad na krisis (kamag-anak, kaibigan, kapitbahay), o humingi ng payo sa mga espesyalistang gaya ng sikolohista, abogado, o tagapangalaga ng kalusugan.  Tumawag sa isang crisis hotline o minister.  Makatutulong silang humanang ng tutulong sa inyo.
  • Matutong magsama-sama bilang isang pamilya.  Sa pamamagitan ng pagsasama-sama. Maliligtasan ng pamilya ang kahit pinakamahirap na problema.
  • Tandaang ang anumang pagbabago sa buhay -- pagsilang ng isang anak, bagong trabaho o pagkataas sa tungkulin, kasal, kamatayan o pagreretiro--ay laging stressful.
  • Tandaang ang mga stress, problema at paghihirap ay bahagi ng buhay.
  • Harapin ang mga problema nang dahan-dahan.  Gumawa ng listahan ng mga bagay na dapat gawin at isa-isang asikasuhin ito.
  • Huwag alalahanin  ang mga nakalipas o ang mga bagay na wala kayong kapangyarihang kontrolin.
  • Manood ng isang nakakatawang sine, tumawag sa isang kaibigan, makipagkuwentuhan nang masasayang kuwento, piliting tumawa at/o umiyak.
  • Mag-ehersisyo para mawala ang tensiyon at matulungan kayong magrelaks.  Gawin ito nang magkakasama bilang isang pamilya.

Komunikasyon

              Gaano man kahirap, importante sa isang pamilyang magkaroon ng komunikasyon. Kailangan nating kausapin, pakinggan, at unawain ang isa’t isa.  Kailangang may makahati tayo sa ating mga kaisipan at damdamin.  Sa ganitong paraan tayo natututong magtiwala at umasa sa isa’t isa.

              Araw-araw, nagbibigay ng pagkakataon ang buhay para gawin ito.  Narito ang isang halimbawa:  

  • Magbigay ng pagkakataon para mag-usap -- sa paglalakad, pagkain, o habang naghuhugas ng pinggan.  Pag-usapan ang mga pang-araw-araw, gayundin ang mahahalagang bagay.

  • Sabihin ang masasakit at nakahihiyang karanasan, gayundin ang mabubuti.

  • Maging isang mabuting tagapakinig -- sa katandaan man o kabataan.

  • Kung mainisin o masyadong tahimik ang isang  miyembro ng pamilya, tanungin kung ano ang problema, ngunit maging sensitibo rin kung nangangailangan ito ng pribasya.

  • Maging bukas-loob na magsabi kung ano ang nakaaabala sa inyong isip o kung ano ang ikinagagalit ninyo; huwag hayaang lumala ito.

  • Maging ispesipiko.   Sabihing isa-isa ang problema.  Igalang ang ideya ng bawat isa kahit hindi ninyo ito sinasang-ayunan.

  • Alisin ang karahasan sa pamilya.   Magtalo nang walang paluan.  Disiplinang walang sampalan.

 

Oras  

            Dahil masyadong marami tayong pinagkakaabalahan sa buhay, wala tayong panahong makita o makasama ang isa’t isa.  Mahalagang maglaan ng panahon para magkasama-sama upang makita ang isa’t isa at maging matibay ang bigkis ng pamilya.  Maraming paraan para magkasama-sama.  Nakalista sa ibaba ang ilan:

  • Basahan ng libro o makipagkuwentuhang kasama ang mga bata bago matulog.

  • Patayin ang TV at maglarong magkakasama.

  • Gugulin ang mga holiday at espesyal na okasyon sa piling ng buong pamilya.  Magplano ng mga lingguhang gawaing kalulugdan ng buong pamilya.

  • Paminsan-minsan, isama sa trabaho ang inyong mga anak para makita nila kung ano ang ginagawa ninyo.

  • Magtrabaho bilang isang pamilya sa isang proyektong pang-eskwela o pangkomunidad, gaya ng pamumulot ng basura.

  • Kahit isang beses isang araw, kumaing magkakasalo bilang isang pamilya.

  • Dumalo sa miting ng mga magulang, sa isang pangyayaring pang-isport o pang-eskuwela, at sa mga seremonyang kumikilala ng tagumpay ng isang miyembro ng pamilya.

  • Gawing “malaki” o “importante” ang kaarawan ng bawat isa.

  • Makipag-ayos sa isang mag-aalaga ng bata para makapag-date kayo ng inyong kabiyak nang kayo lamang dalawa.

 

Pagpapahalaga at Paniniwala

              Nagsisimba man sila o hindi, may pinananaligangdakilang kabutihan o kapangyarihan sa kanilang buhay ang matatatag na pamilya.  Ang pananalig na iyon ang nabibigay sa kanila ng lakas at layunin.  Iniimpluwensiyahan nito ang kanilang pang-araw-araw na kaisipan at kilos.  Ang sumusunod ang ilan sa mga paraan kung paano maipapatupad ng pamilya ang kanilang paniniwala:  

  • Tratuhin ang pamilya kung paano mo tatratuhin ang sarili.

  • Imbitahan ang isang kaibigang makipaghapunan sa inyong pamilya.

  • Ipagdiwang ang religious holidays sa piling ng pamilya.

  • Makipagpangkat sa inyong pamilya sa pangangalaga ng kalikasan: bawasan ang mga ginagamit; muli’t muling gamitin ang ilang bagay, mag-recycle ng papel, bote, plastik at iba pang karaniwang itinatapon.

  • Gumamit ng kuwento sa pagtuturo sa mga anak ng pagpapahalagang gaya ng katapatan, paumanhin at pananagutan.

  • Magboluntir ng oras o pera sa isang kapaki-pakinabang na layuning pinaniniwalaan ninyo.

  • Magkakasamang magsimba o magpasalamat, sa anumang paraan ng pagsampalatayang ginagawa ng inyong pamilya.

  • Maging modelo ng inyong pamilya sa pagsasabuhay ng inyong mga paniniwala.

 

back

 

Ang mga kaibigan ay may malakas na impluwensya sa ating pagkilos, lalo na sa ating kabataan. “Malaki ang magiging impluwensya nila sa inyong pag-iisip at pagkilos, at maging sa kahihinatnan ng inyong pagkatao.”1 At kapag mabubuting kaibigan ang pinili ninyo, “malaking kalakasan at pagpapala sila sa inyo. … Tutulungan nila kayong maging mas mabuting tao at gagawing mas madali para sa inyo na ipamuhay ang ebanghelyo ni Jesucristo.”2

Sa mga pahina 52–53 ng isyu na ito, itinuro ni Elaine S. Dalton, Young Women general president, ang kahalagahan ng paghahanap ng at pagiging mabuting kaibigan. “Ang paghahangad sa pinakamabuting kapakanan ng ibang tao ang kahulugan ng tunay na pagkakaibigan,” sabi niya.

Ang pagkakaroon ng mga kaibigan batay sa alituntuning ito ay tutulong sa kabataan na bumuo ng mga pakikipag-ugnayan na magtatagal at pakikihalubilo na higit pa sa pagiging “mga kaibigan” sa mga social networking site. Bilang magulang matutulungan mo ang iyong mga anak na maunawaan ang kahalagahan ng pagiging mabuting kaibigan at pagpili ng mga kaibigan na hihikayat sa kanilang ipamuhay ang ebanghelyo. Ang sumusunod na mga mungkahi ay maaaring makatulong.

Mga Mungkahi sa Pagtuturo sa mga Kabataan

  • Bilang pamilya, saliksikin sa mga banal na kasulatan ang halimbawa ng mabubuting kaibigan. Talakayin kung anong mga katangian ang nagpatatag sa mga pagkakaibigang iyon. Isaalang-alang sina David at Jonathan (tingnan sa I Samuel 18–23), Ruth at Noemi (tingnan sa Ruth 1–2), at si Alma at ang mga anak ni Mosias (tingnan sa Mosias 27–28; Alma 17–20).3

  • Repasuhin ang bahaging tungkol sa mga kaibigan sa Para sa Lakas ng mga Kabataan. Ibahagi sa inyong mga tinedyer kung paano naimpluwensyahan ng mga pagkakaibigan ang inyong buhay. Anyayahan silang magbahagi kung paano nila naimpluwensyahan at paano sila naimpluwensyahan ng kanilang mga kaibigan.

  • Basahin ang artikulo ni Sister Dalton sa isyung ito. Pag-usapan ang mithiing itinakda ng kanyang anak na si Emi sa paghahanap ng mabubuting kaibigan. Tulungan ang inyong mga anak na magtakda ng mga mithiin kung anong uri ng kaibigan ang gusto nila at kung magiging anong klase ng kaibigan sila.

  • Isiping magdaos ng family home evening para ibahagi ang mga ideya sa pagkakaroon ng mga kaibigan, gaya ng: “Para magkaroon ng mabubuting kaibigan, maging mabuting kaibigan ka. Magpakita ng tunay na interes sa iba; ngumiti at ipaalam na nagmamalasakit kayo sa kanila. Pakitunguhan ang lahat nang may kabaitan at paggalang, at iwasang husgahan at pintasan ang mga nakapaligid sa inyo.”4

Mga Mungkahi sa Pagtuturo sa mga Bata

  • Kabilang sa pagiging kaibigan ang pagtulong sa iba. Basahin ang “Pagtatanggol kay Caleb” sa Marso 2009 Liahona at kausapin ang inyong mga anak tungkol sa mga paraan na magiging mabait sila sa bawat makilala nila.

  • Sa lahat ng situwasyon, dapat tayong magdesisyon kung magiging anong uri ng kaibigan tayo. Sama-samang kantahin ang “Sinisikap Kong Tularan si Jesus”5 at kausapin ang inyong mga anak kung paano sila pipili ng mabuting kaibigan, gaya ng Tagapagligtas, sa iba’t ibang pagkakataon.

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *